Het verschil tussen plantaardig en vegan
Plantaardig is een dieet, vegan is een filosofie
Het verschil tussen veganisme en plantaardig eten is lastig te begrijpen. Dat geldt vooral omdat vegans plantaardig eten, maar mensen die plantaardig eten niet per se vegan zijn. Mensen die plantaardig eten, doen dat om gezondheids- of milieuredenen. Alle vegans zijn echter om ethische redenen vegan.
“Veganisme is een filosofie en een manier van leven die, voor zover mogelijk en haalbaar, elke vorm van uitbuiting van en wreedheid tegen dieren uitsluit, voor voedsel, kleding of enig ander doel.”
— The Vegan Society
Meer over wat veganisme is, lees je hier.
Plantaardig voor je gezondheid
Gezondheid verbeteren is een uitstekende reden om plantaardig te gaan eten, maar het komt in de kern neer op eigenbelang.
Mensen eten vaak plantaardig om gezonder te worden. Plantaardig eten betekent niet per se dat je alle dierlijke producten laat staan, alleen dat je dieet vooral bestaat uit granen, groenten, fruit en peulvruchten. Dat is logisch: volgens het Journal of the American Heart Association hangen gezonde plantaardige diëten samen met een 19% lager risico op sterfte door hart- en vaatziekten en een 11% lager risico op sterfte door alle oorzaken.[1] Dr. Kim Williams, voormalig president van het American College of Cardiology, ging zelfs zo ver om te zeggen: “Er zijn twee soorten cardiologen: wie vegan is en wie de data niet heeft gelezen.” Onze gezondheid verbeteren is een uitstekende reden voor mensen om plantaardig te gaan eten, maar het komt in de kern neer op eigenbelang. Hierna bespreken we een onbaatzuchtiger reden om plantaardig te eten.
Plantaardig voor het milieu
“In een plantaardige wereld is 75% minder landbouwgrond nodig”
Landbouw is op dit moment de belangrijkste oorzaak van ontbossing en verlies aan biodiversiteit op onze planeet. Volgens OurWorldInData.Org zou een plantaardige wereld maar liefst 75% minder landbouwgrond gebruiken.[2] Het grootste deel daarvan is grond voor begrazing, maar ook het gebruik van akkerland zou afnemen, omdat we niet langer op een inefficiënte manier planten zouden telen om niet-menselijke dieren te voeden. Mensen die om gezondheids- en milieuredenen plantaardig eten, hebben een soort wondermiddel gevonden: een relatief makkelijke verandering in hun leven met grote effecten. Je kunt betogen dat gezondheids- en milieuwinst ook te halen valt door minder koeienvlees te eten en in plaats daarvan meer kippenvlees. Bovendien kunnen ze nog steeds producten kopen die op dieren zijn getest, huisdieren bij fokkers kopen en genieten van een bezoek aan rodeo's. Dat zijn allemaal dingen waar vegans bewust van afzien.
Waarom zijn mensen vegan?
“Vrede is niet alleen de afwezigheid van oorlog, het is de aanwezigheid van gerechtigheid. Gerechtigheid moet blind zijn voor ras, huidskleur, religie en diersoort. Is ze dat niet, dan wordt ze gebruikt als wapen van terreur. En vanavond heerst er onvoorstelbare terreur in die afschuwelijke goelags, die Guantanamo's die wij de bio-industrie noemen. Over vrede praten terwijl je dieren doodt, is als houden van literatuur en boeken verbranden: het zijn ideeën die elkaar uitsluiten.”
— Philip Wollen
Zoals eerder gezegd is plantaardig gaan eten goed voor de gezondheid van iemand en voor de eigen impact op het milieu. Plantaardig eten is vaak een opstapje naar veganisme, maar er ontbreekt een belangrijke factor. Die ontbrekende factor is aandacht voor biljoenen slachtoffers: niet-menselijke dieren die elk jaar door mensenhanden worden uitgebuit en gedood. Vegans erkennen dat er geen objectief verschil is tussen een mens en een kip dat rechtvaardigt om een kip onnodig in de keel te steken, maar een mens niet. Anders gezegd: naast de voordelen voor gezondheid en milieu is veganisme een kwestie van gerechtigheid.
Wat past bij jou: vegan of plantaardig?
Verdienen dieren morele overweging?
De fundamentele vraag voor wie overweegt plantaardig te eten of vegan te worden, is deze: verdienen dieren morele overweging? Is het antwoord ja, dan moet je vegan worden. Is het antwoord nee, dan is het verstandig die gedachtegang verder door te trekken. Zie je iemand op straat een hond schoppen: reageer je dan net zo als wanneer die persoon tegen een steen schopt? Iedereen met hersens en het vermogen om zich in te leven, zal eerlijk antwoorden dat niet-menselijke dieren, met gevoelens die op de onze lijken, morele overweging verdienen. Daarom zouden wij allemaal moeten streven naar een veganistische leefstijl en moeten beginnen op te komen voor de ontelbare slachtoffers die dat zelf niet kunnen.
