Een van de grootste uitdagingen binnen de dierenrechtenbeweging is het opboksen tegen de eindeloze stroom misinformatie over veganisme. Je zou denken dat de waarheid achter dierenleed genoeg is om iedereen vegan te laten worden. Helaas komen mensen die nog niet vegan zijn met allerlei excuses om die feiten niet onder ogen te hoeven zien en de stap naar veganisme niet te hoeven zetten.
En wat het nog erger maakt: vaak zijn deze excuses volkomen ongegrond! Laten we eens kijken naar een aantal misvattingen over veganisme en ze voor eens en voor altijd naar het rijk der fabelen verwijzen…
“Vegans krijgen niet genoeg eiwitten binnen”
Bingo! Deze staat met stip op één op de excuseslijst. En om meteen met de deur in huis te vallen: dit slaat nergens op. Hoe weet je nou hoeveel eiwitten een ander binnenkrijgt? Eiwitten zitten ook gewoon in niet-dierlijk voedsel; je moet alleen weten welke producten ze leveren en hoeveel je ervan moet eten. Net zoals bij elk ander dieet.
“Eet je als vegan gevarieerde, volwaardige en plantaardige voeding, dan is het over het algemeen heel makkelijk om aan je eiwitbehoefte te voldoen.”
— Grace Pascale, erkend diëtist en voedingsdeskundige
Een plantaardig dieet biedt ontzettend veel opties om aan je eiwitten te komen. Tofu, tempeh, seitan, linzen, kikkererwten, bonen, havermout, erwten, boerenkool, broccoli, quinoa, rijst, pindakaas, edelgistvlokken, chiazaad, lijnzaad en werkelijk elk type noot, om er maar een paar te noemen. Zolang je maaltijden een combinatie hiervan bevatten, haal je je dagelijkse aanbevolen hoeveelheid met gemak.
Tijd om die van het lijstje met excuses te schrappen, mensen.

Bron afbeelding: VeganMuscle
“Vegans doden meer dieren dan vleeseters”
Het is werkelijk verbijsterend dat dit argument überhaupt de ronde doet. Het idee dat een leefstijl die volledig gewijd is aan het geen kwaad doen van dieren meer dieren doodt dan een leefstijl waarbij je letterlijk betaalt om dieren te laten doden… Ik bedoel, dat is toch gewoon absurd?
Mensen gebruiken dit excuus vanwege het gevreesde argument van de oogstslachtoffers. Dat is de bewering dat er statistisch gezien meer dieren omkomen bij het vrijmaken van landbouwgrond voor gewassen dan bij het slachten van één dier voor een heleboel vlees.
Deze claim klopt aan meerdere kanten niet. Om te beginnen gaat het niet om één dier. Elk jaar worden er zo'n 83 miljard dieren gedood voor voedsel. Dat dodental is zo onvoorstelbaar groot dat het nauwelijks te bevatten is. Ik herhaal het daarom nog maar een keer, zodat het getal echt doordringt: elk jaar worden er 83 miljard dieren gedood voor voedsel.
Daar komt nog bij dat een plantaardig dieet juist zorgt voor minder oogstslachtoffers dan een dierlijk dieet. Het overgrote deel van de wereldwijd verbouwde gewassen wordt namelijk aan vee gevoerd, en 88% van alle sojateelt gaat rechtstreeks naar dieren in de veehouderij. Dat betekent dat we veel meer land gebruiken om gewassen voor dieren te verbouwen dan voor mensen. Daarnaast worden er enorme stukken land ontbost en platgebrand voor de veehouderij. Een dierlijk dieet vereist dus aanzienlijk meer landoppervlak en doodt daardoor gaandeweg veel meer dieren dan een plantaardig dieet. Sterker nog: naar schatting zou het landbouwgrondgebruik met 75% afnemen als de hele wereld vegan zou worden. Dat is een enorm verschil.
Natuurlijk blijven de dieren die het slachtoffer worden van de oogst een punt van zorg. Maar dankzij vooruitstrevende methoden zoals verticale landbouw kunnen we manieren blijven vinden om landgebruik terug te dringen en het verdrijven van dieren tot een minimum te beperken. Zulke mogelijkheden kunnen we onmogelijk onderzoeken als we dieren blijven gebruiken voor voedsel. Omdat de veehouderij door de groeiende wereldbevolking in rap tempo toeneemt, worden er voor een dierlijk dieet elk jaar weer meer en meer dieren gedood.
De grootste impact die je kunt hebben op het verminderen van het aantal dode dieren, is vegan worden.
“Vegans zijn bevoorrecht”
Het idee dat vegans bevoorrecht zijn, is nogal ironisch uit de mond van mensen die megabedrijven betalen om hele natuurgebieden te kappen voor veeteelt, mensen met een laag inkomen inhuren om die dieren af te slachten, hun lichamen in stukken te snijden, vol chemicaliën te spuiten, te verpakken en te distribueren naar werkelijk elke supermarkt op aarde, zodat consumenten kunnen betalen voor het gemak om dat lichaamsdeel op te pakken en thuis in de pan te gooien.
In hoeverre is dat níét het toppunt van privileges? En als deze misvatting gebaseerd is op het idee dat vleesvervangers duurder zijn dan dierlijke producten, dan geldt dat maar voor een heel klein deel van wat een plantaardig dieet behelst. Groenten, fruit, rijst, pasta, bonen en alle andere basisproducten van een vegan dieet behoren tot de goedkoopste producten in de supermarkt. Er zijn volop betaalbare plantaardige opties te vinden die geen aanslag zijn op je portemonnee. Het idee dat vegans bevoorrecht zijn, is dus op niets meer gebaseerd dan op de prijs van één of twee merken vegaburgers.
“Vegans zijn extreem”
Om een runderburger te maken, moet je een stierkalfje scheiden van zijn moeder, wachten tot hij 13 tot 14 maanden oud is, hem dan aan zijn achterpoten ophangen, zijn keel doorsnijden, zijn lichaam uit elkaar trekken en het vermalen tot platte schijven.
Voor een glas melk worden koeien één keer per jaar gedwongen geïnsemineerd. Elk kalfje wordt meteen bij hen weggehaald, waarna ze aan machines worden gekoppeld en gedwongen worden om 26 liter melk per dag te produceren. Zodra de melkproductie na 5 tot 7 jaar afneemt, worden ze aan hun achterpoten opgehangen, wordt hun keel doorgesneden en worden ze uit elkaar getrokken en vermalen tot vleesproducten.
In de eierindustrie worden alle haantjes direct na de geboorte levend versnipperd, omdat ze niet rendabel zijn. Varkens worden gedood door ze in gaskamers op te sluiten. Iedere dag worden er 202 miljoen kippen geslacht.
Vegans eten planten.
Wat klinkt jou extremer in de oren?

“Planten voelen ook pijn”
Ik kan haast niet geloven dat ik hier überhaupt op moet reageren, maar we horen dit net vaak genoeg om het toch te moeten weerleggen. Ik kan me bijna niet voorstellen dat iemand dit echt gelooft. Het voelt als de ultieme trollreactie op veganisme. Maar voor het geval er toch mensen zijn die het bewustzijn en de pijnervaring van planten serieus gelijkstellen aan die van dieren, volgt hier een korte wetenschappelijke uitleg.
Planten hebben geen nociceptoren (pijnreceptoren), zenuwstelsel of hersenen. Die zijn essentieel om pijn te kunnen ervaren; zonder deze onderdelen kan er geen pijn worden waargenomen. Dieren hebben wel degelijk nociceptoren, een zenuwstelsel en hersenen, en zijn dus in staat om pijn te ervaren.
Zo simpel is het echt.
“Het is een persoonlijke keuze”
Het probleem met deze misvatting is de aanname dat een persoonlijke beslissing losstaat van de gevolgen in de echte wereld. Zodra die beslissingen slachtoffers maken, is zo'n keuze problematisch. We zouden immers ook kunnen beweren dat een hond schoppen een persoonlijke keuze is. Een kind slaan is een persoonlijke keuze. Genocide plegen is een persoonlijke keuze. Al die “persoonlijke keuzes” maken slachtoffers en veroorzaken leed. En we hebben nu eenmaal de verantwoordelijkheid om de juiste keuzes te maken.
Natuurlijk kun je het eten van dieren een persoonlijke keuze noemen, maar dat is geen geldige reden om die keuzes te rechtvaardigen.
“Het is prima, zolang de dieren maar een lang en gelukkig leven hebben gehad”
Dit is de allergrootste misvatting van allemaal. Dat de dieren die we eten een gelukkig, lang en gezond leven hebben geleid zonder angst, pijn of lijden. En dat ze aan het einde van dat leven een snel schot door hun kop krijgen alsof er niets aan de hand is.
Dit is wat we graag willen geloven. Dit zijn de verhalen die we onszelf wijsmaken om ons geweten te sussen wanneer we dierlijke producten consumeren. Maar deze geruststellende fantasie staat mijlenver af van de werkelijkheid.
De realiteit is dat vrijwel elk dier dat voor voedsel wordt gehouden, al wordt geslacht voor het één jaar oud is. Vleeskuikens worden na 6 weken geslacht. Eenden na 7 weken. Varkens gaan naar de gaskamer als ze 6 maanden oud zijn. Bij lammetjes wordt de keel doorgesneden als ze tussen de 3 en 6 maanden oud zijn. Een koe kan van nature 20 jaar oud worden, maar de meeste worden geslacht als ze tussen de 1 en 2 jaar oud zijn. En haantjes in de eierindustrie en stiertjes in de zuivelindustrie worden allemaal gedood op de dag dat ze worden geboren.
Vrijwel elk dier dat in dierlijke voedselproducten verandert, belandt in de intensieve veehouderij, waar het geluid en de stank van de dood hen omringen terwijl ze in de rij staan om één voor één te worden geslacht.
De enige mythe waar je je dus echt druk om hoeft te maken, is de term “humane slacht”, want het is simpelweg onmogelijk om iemand op een humane manier te doden die niet dood wil.
Aanvullende bronnen:
-
Majority of European crops feeding animals and cars, not people - Greenpeace
-
If the world adopted a plant-based diet, we would reduce global agricultural land use from 4 to 1 billion hectares - Our World in Data
-
Don’t animals die due to crop farming, too? A vegan response - Viva
-
What Is Vertical Farming? Everything You Should Know About This Innovation - Eden Green
-
Do Plants Feel Pain? No, and Here’s How Scientists Know - Sentient Media